Helpende zorg en welzijn (niveau 2): taken, opleiding en doorstromen naar niveau 3

Kort antwoord

Een helpende zorg en welzijn ondersteunt cliënten bij de dagelijkse verzorging, het huishouden en bij activiteiten. Het is mbo-niveau 2, de opleiding duurt in de regel twee jaar, en het is voor veel mensen de opstap naar verzorgende IG op niveau 3.

Voor wie in de zorg wil beginnen zonder eerst drie jaar te studeren, is niveau 2 de kortste route naar een diploma en een vast contract. Het is ook de route die het vaakst wordt onderschat, want het werk is zwaarder dan het niveau doet vermoeden.

Hieronder staat wat de functie inhoudt, wat de opleiding vraagt en hoe de doorstroom naar niveau 3 eruitziet.

---

Wat je doet op een dag

De invulling verschilt sterk per plek. In de thuiszorg werk je alleen en heb je een route; in een verpleeghuis werk je in een team; in de gehandicaptenzorg ligt het accent op begeleiding en dagstructuur.

• Ondersteunen bij wassen, aankleden, eten en drinken en bij het bewegen.
• Huishoudelijke taken die bij de zorg horen: opruimen, wassen, maaltijden verzorgen.
• Begeleiden bij activiteiten en dagbesteding, en aandacht geven aan het contact zelf.
• Signaleren en doorgeven: merken dat er iets verandert bij een cliënt en dat melden bij een collega van niveau 3 of hoger.
• Rapporteren in het dossier, kort en feitelijk.

Dat signaleren is het onderdeel dat vaak wordt onderschat. Jij bent degene die de cliënt het langst ziet, dus jij merkt als eerste dat iemand minder eet of verward is. Wat je daarmee doet, is precies waar de opleiding je op traint.

Wat je niet doet

Verpleegtechnische handelingen horen niet bij niveau 2. Injecteren, wondverzorging, katheteriseren en het toedienen van medicatie zijn taken die vanaf niveau 3 in beeld komen, bij de verzorgende IG.

Het aanreiken van klaargezette medicatie mag vaak wel, maar waar die grens precies ligt, bepaalt het protocol van je werkgever. Vraag dat na op je eerste werkdag en niet als het zich voordoet.

De opleiding

De opleiding duurt in de regel twee jaar. Heb je een entreeopleiding afgerond of aantoonbare werkervaring, dan kan dat korter; scholen kijken daarbij per persoon.

Er zijn twee routes. Bij BOL ga je naar school en loop je stage. Bij BBL werk je bij een zorgorganisatie en ga je meestal één dag per week naar school, met salaris. Voor mensen met een gezin of een hypotheek is dat laatste vaak de enige haalbare vorm. De routes staan naast elkaar in het overzicht van werken en leren in de zorg.

Naast de zorgvakken krijg je Nederlands en rekenen op 2F-niveau, en loopbaan en burgerschap. Voor zij-instromers die jaren geleden van school gingen, zijn die generieke vakken vaker het struikelblok dan de zorginhoud.

Doorstromen naar niveau 3

De meeste helpenden die doorstromen, doen dat binnen een paar jaar. Met een diploma niveau 2 ga je naar verzorgende IG op niveau 3, meestal in een verkort traject omdat een deel van de stof al is afgerond.

Wat die doorstroom in de praktijk bepaalt, is niet de motivatie maar het rekenen en het Nederlands. Op niveau 3 komt medisch rekenen erbij en gaan de examens naar 3F. Wie daar tijdens niveau 2 al aan werkt, heeft later een jaar voorsprong.

Een concrete tip: begin in het laatste halfjaar van je niveau 2-opleiding met de formules voor medisch rekenen. Dat is een paar minuten per dag en het haalt de grootste horde van niveau 3 alvast weg.

Is dit iets voor jou?

Het werk vraagt geduld, een sterke rug en het vermogen om contact te maken met mensen die je niet zelf uitkiest. Het levert daar een vak voor terug waarin je direct ziet wat je hebt gedaan, en een arbeidsmarkt waarin je overal aan de slag kunt.

Twijfel je of het niveau haalbaar is, doe dan eerst een nulmeting rekenen of Nederlands. Dat is twintig minuten en het scheelt je de situatie waarin je er een jaar later achterkomt.

Veelgestelde vragen

Wat doet een helpende zorg en welzijn?

Die ondersteunt cliënten bij de dagelijkse verzorging en bij het huishouden, en helpt bij activiteiten en dagbesteding. Verpleegtechnische handelingen horen niet bij deze functie; die beginnen op niveau 3.

Hoe lang duurt de opleiding helpende zorg en welzijn?

In de regel twee jaar, en korter met een entreeopleiding of relevante werkervaring. In een BBL-traject werk je die jaren gewoon, meestal vier dagen werken en één dag school.

Welke vooropleiding heb je nodig voor niveau 2?

Voor een niveau 2-opleiding volstaat meestal een afgeronde entreeopleiding, een diploma vmbo of het afsluiten van de eerste twee leerjaren van havo of vwo. Scholen kijken ook naar werkervaring, dus vraag het na als je twijfelt.

Kun je na helpende doorstromen naar verzorgende IG?

Ja, en dat is de meest gelopen route. Met een diploma niveau 2 stroom je door naar niveau 3, vaak in een verkort traject omdat een deel van de stof al is behaald. Hoeveel korter, bepaalt de school.

Kun je als helpende medicatie geven?

Niet als verpleegtechnische handeling. Wat wel mag, is het aanreiken van medicatie die al klaargezet is, binnen de afspraken van de organisatie. Waar de grens precies ligt, staat in het protocol van je werkgever.

Kort samengevat

• Helpende zorg en welzijn is mbo-niveau 2: verzorgen en ondersteunen, geen verpleegtechnische handelingen.
• De opleiding duurt in de regel twee jaar, korter met een entreeopleiding of ervaring.
• In een BBL-traject werk je vier dagen en ga je één dag naar school.
• Doorstromen naar verzorgende IG is de meest gelopen route, vaak in een verkort traject.
• Rekenen en Nederlands zijn voor veel zij-instromers het lastigst, niet de zorginhoud.